Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
12 / 1 / 2023

Η προηγούμενη ταινία Avatar θυμόμουν ότι με είχε αφήσει σχετικά αδιάφορο – δηλαδή, ούτε χάλια ούτε τίποτα ιδιαίτερο. Το Way of the Water ήταν πολύ καλύτερο.

Έχω διαβάσει κάποιους αρνητικούς σχολιασμούς βασισμένους σε πράγματα που είπε ο Cameron (σκηνοθέτης) αλλά νομίζω πως αυτά έχουν περισσότερο σχέση με πολιτική και άλλα τέτοια θέματα παρά με την ίδια την ταινία.

Το Way of the Water δεν είναι μια ταινία εξαιρετική αλλά είναι, αναμφίβολα, μια ταινία καλή.

Η πλοκή είναι μέτρια, και τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα γίνονται μέσα στη δράση, μέσα στις μάχες, όπου οι χαρακτήρες τρέχουν αποδώ κι αποκεί και πολλές ανατροπές συμβαίνουν. Κατά τα άλλα, είναι μια πλοκή εκδίκησης και κυνηγητού. Δεν είναι κακή, αλλά ούτε και τίποτα το σπουδαίο. Μια κλασική πλοκή για ταινία δράσης.

Οι διάλογοι επίσης είναι λιγάκι κλισέ αρκετά συχνά και λένε στερεοτυπικά πράγματα που περιμένεις ν’ακούσεις σε ταινία που είναι «αμερικανιά». Και πάλι, δεν είναι πολύ κακοί διάλογοι, απλώς τίποτα το ιδιαίτερο. Κλασικοί διάλογοι για κλασική ταινία δράσης.

Αν το Way of the Water έπρεπε να βασιστεί μόνο στην πλοκή και στους διαλόγους του, δεν θα μου άρεσε. Θα με άφηνε αδιάφορο όπως και η πρώτη ταινία Avatar. Όμως υπάρχουν δύο πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία εδώ.

Πρώτον, οι χαρακτήρες. Παρουσιάζει πολλούς χαρακτήρες που ο καθένας έχει το δικό του ενδιαφέρον, και αφιερώνει αρκετό χρόνο σ’αυτούς ώστε να τους γνωρίσεις. Μέχρι το τέλος τούς έχεις πια συμπαθήσει. Έχουν γίνει φίλοι σου μες στο μυαλό σου. Η ταινία – δώστε βάση – είναι 192 λεπτά: πάνω από τρεις ώρες! Παρά τη διάρκεια, όμως, δεν με κούρασε: κι αυτό λέει κάτι.

Δεύτερον, η φαντασμαγορία. Εμφανίζονται στην οθόνη τρομερά σκηνικά, τρομερά τοπία από ένα φανταστικό κόσμο. Και τρομερά φανταστικά πλάσματα. Δεν είναι, όμως, μια ταινία-βίντεοκλιπ όπου απλά βλέπεις απαχαυνωμένος όμορφες, εντυπωσιακές εικόνες. Όλα αυτά φαίνεται μέσα από την ιστορία ότι δένουν μεταξύ τους και εξηγούνται. Υπάρχει ένα ολόκληρο οικοσύστημα, και καταλαβαίνεις το πώς και το γιατί. Εν ολίγοις, υπάρχει worldbuilding εδώ, και αυτό μπορείς να το εκτιμήσεις. Ο φανταστικός κόσμος μοιάζει πραγματικός· βγάζει νόημα.

Δεν μετάνιωσα καθόλου που είδα αυτή την ταινία και, μάλιστα, προπαραμονή πρωτοχρονιάς. Ήταν, ίσως, ιδανική για μια τέτοια μέρα.

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]